Bójka w szkole – odpowiedzialność gminy

Prasa 22 lutego 2014  donosiła o orzeczeniu sądu w Krakowie, zgodnie z którym Gmina Kraków będzie musiała wypłacić 150 000.00 zł odszkodowania 16-letniej Dominice za zranienie jej nożem przez rówieśniczki w 2010 roku, podczas szkolnej przerwy. Orzeczenie nie jest prawomocne, nie znana jest także treść uzasadnienia. Nie wiadomo czy Ubezpieczyciel jest pozwany. Tutaj fragment dziennikarskiego opisu sprawy z portalu gazeta.pl:
” Ten wypadek wydarzył się trzy lata temu. Dominika, wówczas uczennica Gimnazjum nr 6 w Krakowie, została zaatakowała nożem przez swoją koleżankę Agatę G. Do zdarzenia doszło podczas przerwy na szkolnym korytarzu. Dyżurujące wtedy nauczycielki – matematyczka i anglistka – nie zrobiły nic, by ochronić Dominikę przed atakami nożowniczki. Gdy zobaczyły, co się dzieje, opuściły korytarz. Matematyczka tłumaczyła potem, że pobiegła dzwonić na pogotowie i policję. (…)Razem z drugą nauczycielką stanęła przed komisją dyscyplinarną kuratorium oświaty. Obydwie dostały naganę z ostrzeżeniem. Taka kara figuruje trzy lata w aktach, uniemożliwiając otrzymanie nagród oraz start w konkursach na dyrektorów szkół. Anglistka ją przyjęła. Matematyczka postanowiła walczyć. Odwołała się do komisji dyscyplinarnej Ministerstwa Edukacji, a ta ją uniewinniła. Pomogły argumenty biegłego psychologa, który podkreślił, że jakakolwiek próba interwencji ze strony nauczycielki mogłaby doprowadzić do eskalacji konfliktu. Winy nauczycielki nie dopatrzyły się prokuratura i sąd. Orzekły, że działając pod wpływem silnego stresu, zareagowała w jedyny możliwy dla siebie sposób.” Cały tekst:www.krakow.gazeta.pl

Za działalność szkoły, która jest  jednostką  budżetową, odpowiada Gmina. Wynika to z art 9  Ustawy o samorządzie gminnym ,  art 79 Ustawy o systemie oświaty i art 18  Ustawy o finansach publicznych . Za szkody wyrządzone uczniom przez innych uniów,  szkoła będzie odpowiadać w oparciu o art 427 Kodeksu cywilnego. Artykuł ten statuuje domniemanie winy za szkody wyrządzone przez osoby pozostające pod nadzorem. Jest ono możliwe do obalenia, przez zobowiązanego do nadzoru, poprzez wykazanie że uczynił zadość obowiązkowi nadzoru albo poprzez wykazanie, że szkoda byłaby powstała także przy starannym wykonywaniu nadzoru.
Tutaj natomiast zamieszczam orzeczenie, będące przykładem skutecznej obrony Gminy przed roszczeniami poszkodowanego chłopaka pobitego w szkolnej bójce I C 941_12 . Wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie , orzeczenie korzystne dla Gminy, ale nieprawomocne.  Osobiście nie podzielam argumentacji sądu.
Photo credit: Jo Naylor / Foter / CC BY


 

 

 

Zakład o zwiększonym lub dużym ryzyku

 Art 324 Ustawy  Prawo ochrony środowiska wprowadza  regulację, zgodnie z którą zakład o zwiększonym lub dużym ryzyku odpowiada  za szkody spowodowane oddziaływaniem na środowisko zgodnie z  art. 435 § 1 Kodeksu cywilnego, niezależnie od tego, czy zakład ten jest wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody.

To korzystna  regulacja dla poszkodowanego. Pozwala uniknąć sporu czy zakład ten jest wprawiany w ruch za pomocą siły przyrody. Tym samym prowadzi do uniknięcia sporu czy szkoda ma być rozstrzygana w oparciu o zasadę winy czy ryzyka.

Zakładem, zgodnie z definicją z punktu 48 art 3 Ustawy Prawo ochrony środowiska,  jest  jedna lub kilka instalacji wraz z terenem, do którego prowadzący instalacje posiada tytuł prawny, oraz znajdującymi się na nim urządzeniami. Zakład kwalifikuje się jako zakład o zwiększonym lub  dużym ryzyku w zależności od rodzaju, kategorii i ilości substancji niebezpiecznej znajdującej się w zakładzie (art 248 Ustawy Prawo ochrony środowiska). Od 15 lutego 2014 obowiązuje nowe Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 10.10.2013 w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej.

Zakład o zwiększonym lub dużym ryzyku ma obowiązek :

  • zgłoszenia zakładu właściwemu organowi Państwowej Straży Pożarnej (powiatowemu dla zakładów o zwiększonym ryzyku, wojewódzkiemu dla zakładów o dużym ryzyku),
  • • sporządzenia programu zapobiegania poważnym awariom
  • • opracowania i wdrożenie systemu bezpieczeństwa
  • • opracowania raportu o bezpieczeństwie
  • • opracowania wewnętrznego planu operacyjno-ratowniczego

Ani Państwowa Straż Pożarna ani GIOŚ nie publikują rejestrów zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku. Na stronie Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska można znaleźć takie  przykładowe rejestry  dla zakładów z województwa wielkopolskiego  – o zwiększonym  i dużym ryzyku. Są one jednak aktualne na 30.12.2008.

Rejestr pośredników, zarządców, rzeczoznawców

Znowelizowana  Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje obowiązku wpisu do rejestru zarządców nieruchomości dla osób wykonujących ten zawód. Podobnie z pośrednikami w obrocie nieruchomościami – przepisy o wpisie do rejestru zostały uchylone. Rejestry, prowadzone do 31.12.2013 nie są  dostępne na stronach Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju Regionalnego , choć Minister obwieszcza ich aktualizację, co może wprowadzać w błąd. Dwa ostatnie obwieszczenia: Obwieszczenie MIiR z dnia 10.02.2014 w sprawie uzupełnień i zmian w centralnym rejestrze zarządców nieruchomości , Obwieszczenie MIiR z dnia 10.02.2014 w sprawie uzupełnień i zmian w centralnym rejestrze pośredników w obrocie nieruchomościami

W miejsce urzędowych rejestrów powstają rejestry organizacji skupiających pośredników, zarządców:

Polskiej Federacji Rynku Nieruchomości  – Centralny Rejestr dla pośredników – przejdź oraz zarządców – przejdź

 Krajowa Izba Gospodarki Nieruchomościami – Centralny Rejestr Zarządców Nieruchomości oraz Pośredników w Obrocie Nieruchomościami przejdź

 W przypadku rzeczoznawców majątkowych – wpis do rejestru jest niezbędnym elementem prawa wykonywania tego zawodu. Rejestr rzeczoznawców dostępny jest na stronie Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju Regionalnego  – przejdź 

Treść rozporządzeń w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń OC zarządcy, pośrednika, rzeczoznawcy majątkowego na stronie www.portaloc.pl/obowiązkowe

 

 

 

Odpowiedzialność funkcjonariuszy – długa droga

Ustawodawca przewidział długą drogę do odpowiedzialności funkcjonariusza z tytułu rażącego naruszenia prawa. Ustawa z dnia 20.01.2011 o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa przewidująca tryb tej odpowiedzialności do pobrania tutaj.

Samo rażące naruszenie prawa nie wystarczy dla pociągnięcia do odpowiedzialności funkcjonariusza. Poszkodowany musi wykazać szkodę jaką poniósł rażącym naruszeniem prawa, Skarb Państwa wypłacić odszkodowanie, a dopiero wtedy może rozpocząć się postępowanie przeciw funkcjonariuszowi. Okres, od rażącego naruszenia prawa do odpowiedzialności, należy zapewne liczyć w latach. Poniżej graf ze ścieżką odpowiedzialności

OC funkcjonariuszy (1)

 

 

Właściwość obcego sądu i prawa w szkodach OC

Dla rozstrzygania o odpowiedzialności cywilnej  za szkodę wyrządzonej przez Polaka lub podmiot działający w Polsce,  nie zawsze będzie miało zastosowanie prawo polskie . Nie zawsze także taka sprawa będzie podlegała jurysdykcji polskiego sądu.  Właściwości obcego prawa  lub jurysdykcja obcego sądu  może zostać przesądzona gdy :

  • sprawca i poszkodowany mają różne obywatelstwo
  • sprawca i poszkodowany zamieszkują lub mają siedziby  w różnych państwach
  • działalność sprawcy wywołuje ujemne skutki w innym państwie  lub państwach, np emisja zanieczyszczeń przedostała się za granicę Polski

Dla rozstrzygania o właściwości prawa z tytułu czynów niedozwolonych będzie miało zastosowanie Rozporządzenie nr 864/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. dotyczące prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych, nazywane rozporządzeniem Rzym II. Będzie miało zastosowanie także dla rozstrzygania o właściwości prawa w przypadku szkody wyrządzonej przez produktu niebezpieczny. Pełen tekst Rozporządzenia na stronie http:/ /portaloc.pl/wlasciwosc-obcego-prawa-sadu/

Do rozstrzygania o właściwości prawa ze zobowiązań umownych będzie miało zastosowanie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady  Nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych, zwane rozporządzeniem Rzym I.  Będzie miało ono zastosowanie dla dochodzenia roszczeń z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Pełen tekst Rozporządzenia na stronie http://portaloc.pl/wlasciwosc-obcego-prawa-sadu/ 

W sprawach nieuregulowanych w w/w Rozporządzeniach będzie miała zastosowanie Ustawa Prawo prywatne międzynarodowe. Pełen tekst Ustawy dostępny na stronie http://portaloc.pl/wlasciwosc-obcego-prawa-sadu/

 O właściwości sądu przesądza Rozporządzeniu Rady  nr 44/2001 z dnia 22.12.2000 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych. Jest ono zbieżne z treści z Konwencją o jurysdykcji i uznawaniu oraz wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych, podpisana w  Lugano  z dnia 30 października 2007 r.  Rozporządzenie będzie miało zastosowanie w stosunkach z podmiotami  krajów Unii Europejskich. Do stosunków z podmiotami  krajów europejskich, której nie należą do Unii (Szwajcaria, Islandia, Norwegia) stosuje się Konwencję z Lugano. Pełen tekst Rozporządzenia i Konwencja na stronie  http://portaloc.pl/wlasciwosc-obcego-prawa-sadu/

Szkody seryjne

Szkody seryjne to szkody powstałe z tej samej przyczyny albo z tego samego wypadku.

Przykładem szkody seryjnej mogą być setki roszczeń poszkodowanych np w katastrofie kolejowej . Innym przykładem mogą  być choroby krów wynikłe nieprawidłowego sporządzenia mieszanki pasz.

W obawie przed dochodzeniem roszczeń z umów ubezpieczenia zawartych w kolejnych latach, kiedy będą powstawać szkody wynikłe z jednego wypadku lub z jednej przyczyny, Ubezpieczyciele stosują tzw „klauzulę roszczeń seryjnych”.  Właściwe zapisy uznają, że

1) wszystkie szkody powstałe z tego samego wypadku uważa się za jeden wypadek

2) wszystkie szkody powstałe z tej samej przyczyny uważa się na jeden wypadek

3) szkody miały miejsce w chwili powstania pierwszej szkody

Powyższe uniemożliwia traktowania wielu szkód jako więcej niż jednego wypadku oraz zgłaszania takich szkód do umów ubezpieczenia zawartych w kolejnych latach.

Dzięki tej regulacji Ubezpieczyciel ubezpieczyciel będzie ponosił odpowiedzialność za szkody , które powstaną po zakończeniu okresu ubezpieczenia, byle powstały z tej samej przyczyny lub z tego samego wypadku co  szkoda zaistniała w okresie ubezpieczenia.

Stosowane zapisy znajdują się w :

par 5 ust 4 OWU OC z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej lub użytkownika mienia STU Ergo Hestii

par 2 pkt 16 c  OWU OC Warty

par 6 ust 5  OWU OC dla Klienta Korporacyjnego PZU

par 2 pkt 2  OWU OC z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej lub użytkownika mienia Uniqi

par 4 ust 2 OWU OC z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej lub użytkownika mienia Gothaer

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nina Matthews Photography / Foter / CC BY

Ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie – zmiany od 17.02.2014 i tekst jednolity

Od 17.2014  obowiązuje kilkanaście zmian do Ustawy z dnia 13.04.2007 o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie.

Są to zmiany następujących artykułów: Art. 3. 1. 1), Art. 3. 1. 2), Art. 3. 1. 3) , Art. 3. 1. 4) , Art. 3. 1. 5), Art. 3. 1. 7) , Art. 3. 2. 1) b) . Art. 3. 2. 1) c), Art. 3. 2. 2) a) , Art. 3. 2. 2) c) , Art. 4. 2) b) , Art. 5. 1) , Art. 5. 2) , Art. 6. 2) a) , Art. 6. 11) a) , Art. 20. 4., Art. 23. 5.,  Art. 30, Art. 31,  Art. 32,  Art. 33,  Art. 34, Art. 35. 2. , Art. 36, Art. 37,  Art. 38, Art. 39.

Zmiany mają charakter porządkowy i przyniosły aktualizację numerów Dzienników Ustawa w których są publikowane akty prawne, do których Ustawa się odnosi.

Obwieszczenie Marszałka Sejmu RP z dnia 10 stycznia 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie zawiera w swojej treści jednolity tekst Ustawy. Do pobrania tutaj

Odszkodowanie za odwołany lot

Ostatnio Sąd Najwyższy zajmował się dopuszczalnością  drogi sądowej do dochodzenia odszkodowania za  odwołany lot lub odmowę przyjęcia na pokład, zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11.02.2004 ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów.  Uznał za dopuszczalną taką drogę, naprzemiennie z postępowaniem przez Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego uchwałą z 07 02 2014, III CZP 113/13.

Warto sobie przypomnieć wysokość  odszkodowań za odwołany lot lub odmowę przyjęcia na pokład  przewidzianych art 7 Rozporządzenia:

a) 250 EUR dla wszystkich lotów o długości do 1 500 kilometrów;

b) 400 EUR dla wszystkich lotów wewnątrzwspólnotowych dłuższych niż 1 500 kilometrów  i wszystkich innych lotów o długości od 1 500 do 3 500 kilometrów;

c) 600 EUR dla wszystkich innych lotów niż loty określone w lit. a) lub b).

 Należy jednak zaznaczyć, że odszkodowań tych nie należy traktować jako odszkodowań w rozumieniu odpowiedzialności cywilnej. Pasażerowi przysługują, bez względu czy pasażer doznał szkody w związku z odwołaniem lotu lub odmową przyjęcia na pokład. To również oznacza, że osoby poszkodowane, w rozumieniu odpowiedzialności cywilnej, mogą dochodzić odszkodowania od przewoźnika na zasadach ogólnych. Potwierdza to art  13 ” Prawo do odszkodowania za poniesioną szkodę”

 

Photo credit: The Wandering Angel / Foter / CC BY