Wspólnota a członek wspólnoty mieszkaniowej

Istnieją wątpliwości co do natury prawnej wspólnoty mieszkaniowej , co ma praktyczne znaczenie przy odpowiedzialności cywilnej  za szkody wyrządzone przez wspólnotę. Pisałam o tym we wpisie Wspólnota mieszkaniowa i jej natura prawna 

Dzisiaj warto przypomnieć kwestię oczywistą : członek wspólnoty jest osobą trzecią wobec wspólnoty. Ma to zasadnicze znaczenie w kontekście artykułu 882 k.c., gdzie ubezpieczyciel zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania osobie trzeciej. Nie zawsze było to jasne. Musiał tę kwestię rozstrzygnąć Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 28 lutego 2006 r., III CZP 5/06 o następującej treści:

„Członek wspólnoty mieszkaniowej jest osobą trzecią w rozumieniu art.  822 k.c. w sytuacji, w której za poniesioną przez niego szkodę odpowiada  wspólnota z tytułu nienależytego wykonania zarządu nad nieruchomością  wspólną”

Pełen teks uchwały wraz z uzasadnieniem do pobrania tutaj

Nowe rozporządzenie w sprawie ubezpieczenia OC dla biur rachunkowych

Dzisiaj, tj 19.01.2015 wchodzi w życie nowe Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 6 listopada 2014 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorców wykonujących działalność z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Cały tekst do pobrania tutaj

Rozporządzenie wprowadza tylko jedną sumę gwarancyjną: 10.000,00 Euro na inne zdarzenie. Jest to zmiana , w stosunku do poprzednich rozporządzeń, które wskazywały 3 limity sumy gwarancyjnej :

1) 15 000 euro – jeżeli przedmiotem działalności jest wykonywanie czynności z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych i czynności doradztwa podatkowego;
2) 10 000 euro – jeżeli przedmiotem działalności jest wyłącznie wykonywanie czynności z zakresu usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych;
3) 5 000 euro – jeżeli przedmiotem działalności jest wyłącznie wykonywanie czynności doradztwa podatkowego.

Obecnie obowiązuje jedna wysokość : 10.000,00 Euro.

Teksty rozporządzeń można porównać na stronie Obowiązkowe

 

 

Photo credit: x_jamesmorris / Foter / CC BY

Doubezpieczenie – od kiedy ochrona?

 

W katalogu Klauzul dodatkowych w dobrowolnych ubezpieczeniach OC znajduje się Klauzula konsumpcji sumy gwarancyjnej. Spotyka się jej dwie wersje :

I – niepożądaną dla Ubezpieczyciela, powodującą że suma gwarancyjna określona zostaje na jeden wypadek

VER I Po każdorazowej wypłacie odszkodowania, suma gwarancyjna zostaje uzupełniona do wysokości wskazanej w umowie ubezpieczenia

II – gdzie strony mają każdorazowej akceptacji podwyższenia sumy

VER II –   Po każdorazowej wypłacie odszkodowania, suma gwarancyjna zostanie uzupełniona na wniosek Ubezpieczającego  do wysokości wskazanej w umowie ubezpieczenia, za zapłatą dodatkowej składki odpowiadającej stosunkowi uzupełnianej sumy do sumy wskazanej w umowie ubezpieczenia.

W pierwszej wersji, uzupełnienie sumy następuje automatycznie, po wypłacie odszkodowania.

W II wersji strony akceptują podwyższenie sumy gwarancyjnej. Jednak istotne jest pytanie od kiedy ma obowiązywać ochrona z wyższym limitem. To pytanie ma szczególne znaczenie w sytuacji gdy strony negocjują doubezpieczenie upływie czasu od wypłaty odszkodowania.

Rozwiązania są dwa :

I – ochrona ubezpieczeniowa z odnowioną sumą gwarancyjna obowiązuje od dnia wypłaty ostatniego odszkodowania – w takiej sytuacji Ubezpieczyciel powinien żądać oświadczenia o braku szkód i okoliczności z których powstały szkody w okresie od wypłaty odszkodowania do dnia udzielenia ochrony z wyższą sumą,

II – ochrona ubezpieczeniowa z odnowioną sumą gwarancyjną obowiązuje od dnia udzielenia ochrony z wyższa sumą.

 

II rozwiązanie lub pytanie ubezpieczyciela w I rozwiązaniu ma służyć eliminacji objęcia ochroną wypadków mających miejsce w okresie, w którym  suma gwarancyjna była skonsumowana. Nie można wykluczyć, że Ubezpieczony będzie poszukiwał podwyższenia sumy dopiero po wypadku – przewidujący underwriter powinien umieć uniknąć tej sytuacji.

 

Photo credit: Horia Varlan / Foter / Creative Commons Attribution 2.0 Generic (CC BY 2.0)

Umowa nadwyżkowa, umbrella policy – jak zapisać?

Proponując Klientowi umowę nadwyżkową warto się zastanowić na właściwym sformułowaniem intencji stron.

W pierwszej kolejności należy unikać sformułowań odwołujących się do umowy podstawowej jako franszyzy. Suma gwarancyjna z umowy podstawowej nie jest franszyzą w umowie nadwyżkowej . Patrz wpis : Nadwyżka a franszyza 

W drugiej kolejności należy się zastanowić nad zakresami obu umów.

Jeżeli zakresy są tożsame  lub umowa nadwyżkowa jest węższa niż umowa podstawowa- sytuacja  nie wymaga  dodatkowych sformułowań

Jeżeli zakres umowy nadwyżkowej jest szerszy od umowy podstawowej  to należy rozważyć czy w umowie nadwyżkowej, odpowiedzialność ubezpieczyciela w każdej szkodzie zaczyna się w ponad sumę w umowie podstawowej? Czy też odpowiedzialność ubezpieczyciela obejmuje szkody od 0,00 zł dla zakresu szerszego niż polisa podstawowa. Ta ostatnia konstrukcja nazywana jest umbrella policy (spotykamy też czasem pojęcie drop-down)

Ostatnią kwestią, równie ważną jak poprzednie, jest sformułowanie zapisu w umowie nadwyżkowej

„Ubezpieczyciel z niniejszej umowy ubezpieczenia  odpowiada tylko wtedy gdy suma szkód z jednego wypadku przekroczy kwotę równą ……………… zł*  , przy czym kwotę odszkodowania będzie stanowić różnica pomiędzy wartością szkód z jednego wypadku, a   kwotą………………….zł* , z zastrzeżeniem, że kwota odszkodowania nie może być wyższa niż suma gwarancyjna wskazana w niniejszej umowie ubezpieczenia.”

Jeżeli intencją stron jest efekt umbralla policy:

„1.Ubezpieczyciel z niniejszej umowy ubezpieczenia  odpowiada tylko wtedy gdy suma szkód z jednego wypadku przekroczy kwotę równą ……………… zł*  , przy czym kwotę odszkodowania będzie stanowić różnica pomiędzy wartością szkód z jednego wypadku, a   kwotą………………….zł* , z zastrzeżeniem, że kwota odszkodowania nie może być wyższa niż suma gwarancyjna wskazana w niniejszej umowie ubezpieczenia.

2. W sytuacji roszczeń nie objętych ochroną ubezpieczeniową w umowie ubezpieczenia potwierdzonego polisą…………., a objętych nieniejszą umową ubezpieczenia, postanowień punktu 1 nie stosuje się”

 

*kwota sumy gwarancyjnej w podstawowej umowie ubezpieczenia

 

Photo credit: Muffet / Foter / Creative Commons Attribution 2.0 Generic (CC BY 2.0)

Claims made – sąd nie kwestionuje odmowy ubezpieczyciela

Mało jest orzeczeń sądów dotyczących czasowego zakresu ochrony.

W sprawie z powództwa poszkodowanej przeciwko Ubezpieczycielowi Sąd nie uznał za zasadne roszczenia poszkodowanej zgłoszonego po zakończonym okresie ubezpieczenia. Roszczenie zostało zgłoszone do  umowy ubezpieczenia, w której przewidziany był trigger claims made.

Poszkodowana upadkiem na chodniku zgłosiła roszczenie do Ubezpieczyciela OC Miejskiego Zarządu (…)C, który był odpowiedzialny za stan techniczny chodników.

Wypadek , któremu uległa poszkodowana miała miejsce 30 listopada 2010, tj  w okresie ubezpieczenia (01.02.2010 – 31.01.2011). Roszczenie jednak zostało zgłoszone do Ubezpieczyciela 27 maja 2012 . 

Ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania powołując się na zgłoszenie roszczenia poza zakresem ochrony, Sądy I i II instancji oddaliły roszczenia poszkodowanej. Fragment uzasadnienia Sądu I instancji

„Sąd Rejonowy odnosząc się do kwestii czasowego zakresu odpowiedzialności pozwanego, zauważył że skoro do upadku doszło w dniu 30 listopada 2010 roku, a w tym czasie (…) w C. objęty był umową ubezpieczenia obowiązującą w okresie  
od dnia 01 lutego 2010 roku do dnia 31 stycznia 2011 roku, to stosownie do powyższych twierdzeń, powódka powinna była zgłosić pozwanemu swoje roszczenie w zakreślonym okresie ubezpieczenia. Wyjątkowo, mogłaby tego dokonać później, gdyby ochrona ubezpieczeniowa była kontynuowana, co jednak nie miało miejsca w rozpoznawanym przypadku, gdyż kolejna umowa została zawarta dopiero na okres od dnia 05 maja 2011 roku do dnia 04 maja 2012 roku. W tej sytuacji, występując z roszczeniem o naprawienie szkody w maju 2012 roku powódka uczyniła to po okresie ubezpieczenia ( trigger claims made)”

Całe orzeczenie  Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 03.12.2013 I Ca 438/13 tutaj

 

Photo credit: Geni79 / Foter / Creative Commons Attribution-NoDerivs 2.0 Generic (CC BY-ND 2.0)

V powód dla którego ubezpieczenia OC są ważne

W ślad za wpisem 10 powodów dla których ubezpieczenia OC są ważne przedstawiam rozwinięcie V  powodu „Scenariusze szkód bywają nieprzewidywalne i przerażające”

Życie pisze scenariusze nieprawdopodobne. Aż chce się powiedzieć – nie, to nie mogło się zdarzyć. Jako przykład sztandarowy można podać szkodę  zgłoszoną przez związek niewidomych, który zakwaterował swoich członków , osoby niewidome, na szkolenie w niewykończonym hotelu. W nocy poszkodowany wyszedł na balkon na papierosa, tylko że balkon nie miał barierek. Spadł z trzeciego pięta i zmarł w szpitalu drugiego dnia.

Wiele jest takich szkód, gdzie się wydaje że takie rzeczy się nie zdarzają – przygniecenie dziecka uszkodzoną bramkę, której nikt nie naprawia od  lat (przykład tutaj , wybuch gazu wskutek uszkodzonego gazociągu, którego geodeta nie zgłosił do mapy ewidencji uzbrojenia terenu , pozostawienie kabla energetycznego pod napięciem na łące gdzie bawią się dzieci (przykład tutaj).

W ostatni piątek prasa donosiła o kolejnym takim przypadku – śmierci przechodzącej kobiety chodnikiem, na którą robotnicy zrzucili rurę z dachu. Link do informacji tutaj

Lepiej sobie nie wyobrażać co może się zdarzyć, tylko kupić ubezpieczenie OC.

Photo credit: pierre*peetah / Foter / Creative Commons Attribution-NoDerivs 2.0 Generic (CC BY-ND 2.0)

 

Szkody poza RP – kiedy konieczna klauzula?

Ubezpieczyciele, w ubezpieczeniu OC ogólnej, wyłączają z zakresu podstawowego szkody , które powstały, wystąpiły, zostały wyrządzone poza terytorium RP.

Ryzyko takich szkód można objąć ochroną na mocy dodatkowej klauzuli.

Jasnym jest że potrzebują dodatkowej klauzuli Ubezpieczeni, którzy eksportują produkty, wysyłają pracowników za granicę, wykonują usługi za granicą.

Ale co z sytuacjami, gdy Ubezpieczony nie prowadzi działalności za granicą, ale skutki jego działalności w Polsce mogę przekroczyć terytorium RP? Czy wtedy niezbędne jest uzupełnianie zakresu ochrony o dodatkową klauzulę?

Poniżej tabela z dwoma przykładami szkód  wraz z zestawieniem wyłączeń w OWU kilku Ubezpieczycieli

I szkoda  ” OC zakładu przemysłowego”  – emisja substancji zanieczyszczających w przygranicznym zakładzie w Polsce – rozstrój zdrowia pracowników w Polsce, mieszkańców w Polsce i za granicą, zniszczenie upraw w Polsce i za granicą

II szkoda – „OC warsztatu”  – uszkodzenie samochodu za granicą RP spowodowane wadliwą naprawą w warsztacie w Polsce

UbezpieczycielWyłączenie" OC zakładu przemysłowego"
"OC warsztatu"
AIGO ile strony nie uzgodniły inaczej ochrona ubezpieczeniowa nie obejmuje
szkód wyrządzonych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
? - pojęcie "wyrządzenia szkody" wydaje się niejednoznaczne? - pojęcie "wyrządzenia szkody" wydaje się niejednoznaczne
AllianzAllianz nie odpowiada za szkody powstałe poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiejbrak ochrony brak ochrony
AXAochrona ubezpieczeniowa nie obejmuje roszczeń z tytułu szkód, które wystąpiły poza terytorium Polski. Ochrona ubezpieczeniowa obejmuje również szkody w zakresie Odpowiedzialności za Produkt, które wystąpiły poza
terytorium Polski, z wyłączeniem terytorium USA, ich terytoriów zależnych i Kanady, pod warunkiem że Produkt został wprowadzony do obrotu przez Ubezpieczonego na terenie Polski, przy czym nie był on ani przygotowany przez Ubezpieczonego do eksportu, ani Ubezpieczony nie wiedział, że zostanie on wyeksportowany (eksport pośredni).
brak ochrony brak ochrony
Ergo Hestiaubezpieczenie nie obejmuje szkód powstałych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, chyba że a) przez pracowników Ubezpieczającego lub Ubezpieczonego
podczas podróży służbowych, z wyłączeniem szkód powstałych
na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, Kanady,
Nowej Zelandii, Australii,
b) konsumentom przez produkty lub usługi nabyte na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem szkód powstałych
na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, Kanady,
Nowej Zelandii, Australii,
brak ochrony ochrona
WartaWarta nie ponosi odpowiedzialności za szkody spowodowane przez wypadki* ubezpieczeniowe powstałe poza granicami RPbrak ochrony brak ochrony

Widać  z powyższego, że pojęcie szkody powstałej , wyrządzonej, która wystąpiła poza RP, może budzić wątpliwości co do zakresu ochrony w przypadku skutków działań poza RP. Zapewne należy doprecyzować tę kwestię w umowie ubezpieczenia , zgodnie z intencją stron.

 

*wypadek ubezpieczeniowy . zdarzenie polegające na uszkodzeniu ciała, rozstroju zdrowia, uszkodzeniu lub zniszczeniu rzeczy ruchomych lub nieruchomości, powodujące szkodę

Photo credit: joiseyshowaa / Foter / Creative Commons Attribution-ShareAlike 2.0 Generic (CC BY-SA 2.0)

Ubezpieczający, Ubezpieczony w umowie ubezpieczenia OC

Jaka jest różnica pomiędzy ubezpieczającym a ubezpieczonym?

Pytanie banalne – odpowiedź prosta:

Ubezpieczający to podmiot, który zawiera umowę Ubezpieczenia

Ubezpieczony to  podmiot  na czyj rachunek  Ubezpieczający zawarł umowę ubezpieczenia

Jednak, jest kilka innych ważnych pytań na które należy odpowiedzieć :

I. Czy ubezpieczający jest objęty ochroną ubezpieczeniową w sytuacji gdy zawiera umowę ubezpieczenia na cudy rachunek

NIE, chyba że z umowy ubezpieczenia wynika, że jest on także ubezpieczonym

II. Czy szkody wyrządzone pomiędzy ubezpieczający a ubezpieczony  są objęte zakresem ochrony?

TAK, ale tylko wtedy gdy ubezpieczający jest także ubezpieczonym, a umowa ubezpieczenia nie wyłącza roszczeń wzajemnych pomiędzy osobami ubezpieczonymi

III. Czy Ubezpieczyciel może podnieść zarzuty wobec poszkodowanego zaistniałe przed wypadkiem ubezpieczeniowym wobec poszkodowanego gdy umowa została zawarta na cudzy rachunek?

TAK, Ubezpieczyciel może uwolnić się od odpowiedzialności powołując się np na brak zapłaty składki. Wtedy Ubezpieczony pozostanie bez ochrony ubezpieczeniowej

IV. Czy ubezpieczyciel ma regres do Ubezpieczającego lub Ubezpieczonego jeżeli byli sprawcami szkody za którą ponosił odpowiedzialność Ubezpieczający?

NIE, Ubezpieczyciel ma roszczenie regresowe tylko do osoby odpowiedzialnej za szkodę będącej  osobą trzecią

 

Photo credit: ~MVI~ (warped) / Foter /Creative Commons Attribution 2.0 Generic (CC BY 2.0)