Niebezpieczeństwo produktu

Data orzeczeniaSąd/SygnaturaTezaPełna treść lub fragment uzasadnieniaPublikatory
2013.05.27I C 224/10
Już zatem z samego faktu niewykazania niebezpiecznych właściwości produktu, powództwo H. M. przeciwko
A. M. i M. P. podlegało oddaleniu
I C 244_10www.orzeczenia.ms.gov.pl
www.lexis.pl
2008.11.04SA/ I ACa 526/2008Aby uznać oczekiwania nabywcy co do bezpieczeństwa produktu za „rozsądne” tj. uzasadnione – a zatem korzystające z ochrony prawnej – należy mieć na względzie, czy informacje dotyczące właściwości produktu były kierowane do konkretnego (np. na indywidualne zamówienie) czy też do anonimowego nabywcy (co jest regułą). Jeśli były kierowane do tego ostatniego, to winny być one tak kształtowane, by zostały zrozumiane przez przeciętnego konsumenta.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego poszkodowany winien wykazać istnienie adekwatnego związku przyczynowego między faktem normalnego używania produktu a zaistnieniem szkody czyli wykazać, że szkoda jest rezultatem normalnego użycia produktu.

Dla oceny bowiem niebezpiecznej właściwości produktu decydująca jest chwila wprowadzenia go do obrotu. Chwilą tą zaś jest moment utraty przez producenta kontroli nad produktem. Jeśli niebezpieczna cecha ujawniła się później, ale wynikała z przyczyny tkwiącej w produkcie, musi to wykazać poszkodowany.
Odpowiedzialność za szkodę, spowodowaną przez produkt, jest szczególnym rodzajem odpowiedzialności deliktowej, opartej na zasadzie ryzyka, ale ukształtowanej na gruncie obowiązujących w tej materii przepisów w sposób specyficzny. Specyfika ta wyraża się w ustawowych ograniczeniach rozmiarów odszkodowania i obszaru szkód objętych tą odpowiedzialnością, szczegółowym wyliczeniu okoliczności egzoneracyjnych oraz tym, że może nią zostać obciążona wyłącznie osoba prowadząca działalność gospodarczą. Ochrona stwarzana przez przepisy regulujące odpowiedzialność za produkt przysługuje każdemu kto doznał szkody spowodowanej przez niebezpieczne właściwości produktu. Dwoma podstawowymi przesłankami tej odpowiedzialności, które składają się na przypisanie produktowi przymiotu produktu „niebezpiecznego”, są oczekiwania co do bezpieczeństwa produktu oraz czas wprowadzenia takiego produktu do obrotu.

Poziom oczekiwań co do bezpieczeństwa produktu wyznacza zaprezentowanie produktu na rynku oraz informacje, dotyczące właściwości produktu, udzielone użytkownikowi. Dyrektywa Rady 85/374/EWG z dnia 25 lipca 1985 r. dodaje w przedmiocie poziomu oczekiwań określenie „rozsądnie”. Szczególne zaś znaczenie w zakresie „informacji” należy przyznać tzw. informacjom negatywnym, ostrzegającym o szkodliwych cechach produktu, ograniczeniach np. czasowych w jego stosowaniu. Aby uznać oczekiwania nabywcy co do bezpieczeństwa produktu za „rozsądne” tj. uzasadnione – a zatem korzystające z ochrony prawnej – należy mieć na względzie, czy informacje dotyczące właściwości produktu były kierowane do konkretnego (np. na indywidualne zamówienie) czy też do anonimowego nabywcy (co jest regułą). Jeśli były kierowane do tego ostatniego, to winny być one tak kształtowane, by zostały zrozumiane przez przeciętnego konsumenta.

Istotnym elementem, ograniczającym zakres chronionych oczekiwań, jest „normalne użycie produktu”. Co oznacza, że spod ochrony wyłączone są przypadki, gdy oczekiwania wiązały się z użyciem produktu w sposób czy w celu innym niż ten, dla jakiego produkt został wytworzony. Od tej ogólnie przyjętej i akceptowanej zasady doktryna i orzecznictwo przyjmuje jeden wyjątek ten mianowicie, że ochroną objęte jest również takie korzystanie z produktu, którego wprawdzie nie można uznać za „normalne”, ale jest ono rozpowszechnione i powszechnie znane. Chodzi tu o użycie „przewidywalne” choć nie „normalne”, czyli zgodne z normalny przeznaczeniem produktu. I z takim zjawiskiem producent musi się liczyć, pod groźbą poniesienia odpowiedzialności odszkodowawczej za produkt.

Kwestią dyskusyjną w doktrynie jest kwestia rozkładu ciężaru dowodu i przedmiotu dowodzenia w aspekcie odpowiedzialności za produkt niebezpieczny. Niektórzy z autorów wskazują, że od poszkodowanego należy wymagać przeprowadzenia dowodu „niebezpiecznej właściwości produktu”. W ocenie Sądu Apelacyjnego wymaganie takie byłoby jednak niekiedy niewykonalne (np. w przypadku zniszczenia produktu) bądź też bardzo utrudnione. Zdaniem Sądu Apelacyjnego poszkodowany winien wykazać istnienie adekwatnego związku przyczynowego między faktem normalnego używania produktu a zaistnieniem szkody czyli wykazać, że szkoda jest rezultatem normalnego użycia produktu.
www.lexis.pl

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

%d bloggers like this: